Schokkend: zo makkelijk zijn WhatsApp-gegevens af te tappen

Het is betrekkelijk eenvoudig om over grote groepen WhatsApp-gebruikers allerlei gegevens te verzamelen zonder dat de gebruiker dat wil of zelfs maar weet: bijvoorbeeld de frequentie van hun gebruik van de app, het tijdstip en de duur, dus ook of u zit te WhatsAppen als u eigenlijk aan het werk moet zijn. Dat hebben Duitse onderzoekers van de Universiteit van Nürnberg deze week aangetoond na een maandenlang experiment met speciaal gemaakte software.

Ze konden met die software ongehinderd en blijkbaar ook ongezien en onopgemerkt 1000 gebruikers over de hele wereld (waaronder een groep in Nederland) volgen en aan de hand daarvan nauwkeurig de patronen van het gebruik analyseren. Zij deden dat op basis van de online status die WhatsApp gebruikt zodra iemand de app opent. Volgens de onderzoekers is die te zien, ook als ze door de gebruiker handmatig is uitgezet. De uitslagen zijn weliswaar niet erg schokkend -we gebruiken WhatsApp gemiddeld een half uurtje per dag en schakelen de app tussen de 20 en 30 keer per dag in- maar de implicaties zijn natuurlijk zeer groot. Als Duitse onderzoekers dit kunnen (zij publiceerden hun gegevens geanonimiseerd) dan kunnen ook lieden die het minder goed met ons voorhebben dat. De onderzoeksresulaten zijn hier na te lezen.

Wat de Duitse onderzoekers nog het meest verwonderde is dat zij tijdens hun maandenlange experiment, waarvoor zij het WhatsApp-verkeer 24 uur per dag monitorden, van de aanbieder van de app in het geheel niets hoorden en ook niet bij hun werkzaamheden werden gehinderd. Dat kan volgens hen op twee dingen duiden: WhatsApp houdt zijn netwerk niet nauwkeurig in het oog of -misschien nog wel alarmerender- er zijn op dat netwerk meer van dergelijke partijen actief.

Nu waren de privacyproblemen van WhatsApp al langer onderwerp van discussie omdat het bedrijf bijvoorbeeld tot dusver weigert de berichten te versleutelen waardoor handige jongens berichten kunnen meelezen, hoewel een update op dat gebied er aan zit te komen. Ook op de huwelijkse moraal schijnt de toepassing geen goede invloed te hebben Zo verschenen recent nieuwsberichten over de grote rol die WhatsApp speelt bij echtscheidingen in Italië maar nieuws uit dat land moet vaak met een korreltje zout worden genomen.

Dat neemt niet weg dat we hier wel te maken hebben met een groot veiligheidsprobleem bij een app die over de hele wereld door honderden miljoenen mensen dagelijks en zeer intensief wordt gebruikt. En die ook nog eens is overgenomen door Facebook, die andere wereldspeler die veel, zo niet alles over ons gedrag weet. Hoewel WhatsApp zelf zegt te werken een een betere waarborg van de privacy van zijn gebruikers is het volgens de Duitse onderzoekers niet voldoende, hoewel zij ook denken dat een echte verbetering niet eens zo heel moeilijk hoeft te zijn.