Ruzie om moeders erfenis? Schakel de nalatenschapsmediator in

Ruzies bij erfenissen kunnen enorm hoog oplopen. Vaak leiden ze zelfs tot een definitieve breuk. Om dat te voorkomen, kun je tegenwoordig naar de nalatenschapsmediator. Renate van der Zee dook onder in de wereld van vetes en erfenissen.

Het was een klein klokje. Geen kostbare antieke pendule of waardevol stuk design. Gewoon een ding waarvan er dertien in een dozijn gaan. Maar de verdeling van de erfenis lag er wel door op zijn gat. Want de zus eiste het klokje op, terwijl de broer het weigerde af te staan. En de zus tekende niet voor de verdeling van de erfenis zolang zij dat klokje niet kreeg. “Ik heb er recht op,” hield zij vol. “Want ik heb dat klokje altijd opgewonden als ik bij tante was.” De zaak sleepte zich maar voort. Alleen vanwege dat klokje.

Dit soort conflicten maakt nalatenschapsmediator Christine Klein voortdurend mee. “De ruzies die in families ontstaan over erfenissen gaan vaak over helemaal niets,” zegt ze. “Waar het werkelijk om draait, is oud zeer dat wordt uitgevochten over de nalatenschap.”

Soms slaan de erfgenamen al voordat de erf later goed en wel is overleden aan het ruziën. Soms halen familieleden stiekem vóór de verdeling van de erfenis al waardevolle voorwerpen, meubels of schilderijen uit het huis van de overledene weg. Klein: “Dan kom ik binnen en dan zie ik aan de lege plekken op de muur dat er schilderijen zijn weggehaald. En niemand weet dan waar die zijn. Maar er zijn natuurlijk wel vermoedens. Daar kunnen hooglopende conflicten over ontstaan.”

Ruzieboedels. Ofwel familieleden die elkaar de tent uit vechten over de verdeling van de erfenis. Het komt tegenwoordig vaker voor dan vroeger, en daar zijn allerlei redenen voor. “Je hebt tegenwoordig veel meer samengestelde gezinnen,” zegt mediator Fred Schonewille, bestuurslid van de Stichting Nalatenschapsmediation. “Met kinderen uit een eerste, een tweede en soms zelfs derde huwelijk. Dan kan het heel ingewikkeld zijn om een erfenis te verdelen. Gezinsverbanden zijn tegenwoordig ook losser, familieleden wonen verder van elkaar weg, hebben minder contact. De welvaart is toegenomen, waardoor er grotere vermogens te verdelen vallen. En de notaris is geen autoriteit meer. Mensen zijn veel mondiger dan vroeger.”

Een gewone notaris is er niet voor opgeleid om knallende familieconflicten over een erfenis op te lossen. Vandaar dat steeds vaker de hulp wordt ingeroepen van een nalatenschapsmediator. Mediation is al heel gebruikelijk als het gaat om echtscheidingen of zakelijke conflicten, maar nu wenden ook steeds meer families die in de clinch liggen over een erfenis zich tot een mediator. Sinds kort bestaat er ook een opleiding tot nalatenschapsmediator. De VVD is zelfs met een aantal initiatiefwetsvoorstellen gekomen die mensen moeten aansporen om er in conflictsituaties eerst uit proberen te komen met een mediator.

Volgens Schonewille is nalatenschapsmediation belangrijk, omdat het alternatief, een rechtszaak, meestal tot een definitieve breuk tussen familieleden leidt. “Procederen veroorzaakt alleen maar meer haat en nijd. Het kost heel veel tijd en energie, en de uitkomst is bijna altijd ongewis. Daarbij loop je ook nog eens het gevaar dat je een groot deel van de erfenis op-procedeert.”

Het hele artikel van Renate van der Zee leest u in de HP/De Tijd die nu in de winkel ligt. Lees hem hier digitaal, of sluit hier een voordelig abonnement af.

Beeld: Tilda Swinton in ‘The Grand Budapest Hotel’ (Twentieth Century Fox)

Renate van der Zee