Waarom we kinderobesitas (niet) moeten voorkomen

Stelling: we moeten maatregelen nemen om (kinder)obesitas te voorkomen.

Jaap Seidellhoogleraar voeding en gezondheid en overgewichtspecialist.
U schreef: “In de overdaad van voedsel schuilt een groot gevaar: overgewicht.” Kunt u dit toelichten?
“We hebben een ingebouwde voorkeur voor zoete en vette voedingsmiddelen – denk maar aan borstvoeding. Die voorkeur heeft de afgelopen honderdduizend jaar uitstekend gewerkt om ons te laten overleven. Maar in een land waarin de beschikbaarheid van voedsel zodanig gemaximaliseerd is, krijgt je brein steeds impulsen om te gaan eten. Heel veel mensen kunnen zich daar niet tegen verzetten. Kijk maar naar de overdadige voedselconsumptie in de VS. Overgewicht zorgt – nog afgezien van de lichamelijke ongemakken – voor veel psychosociale problemen. Wanneer je te zwaar bent in onze samenleving, word je vaak gepest en heb je meer kans op een depressie.”
Moeten we de focus verleggen naar voorkomen in plaats van genezen?
“Ja, want als je heel zwaar bent, is het heel moeilijk om je gedrag te veranderen en af te vallen. Slechts een heel klein percentage verliest het het gewicht blijvend. Het is ook heel logisch, want je brein en je lichaam verzetten zich tegen ondervoeding. Voorkomen is veel beter dan wachten tot het uit de hand is gelopen.”
Hoe kunnen we het dan voorkomen?
“Niet door voorlichting, maar door het voedselaanbod te veranderen. Er is zo ontzettend veel ongezond voedsel voor kinderen, dat ze voortdurend overal krijgen aangeboden. Zulke verleidingen moeten we verbieden of reguleren.”

Anja Mulder, bestuurslid bij de Nederlandse Obesitasvereniging
Hoe denken jullie over obesitas?
“Voorkomen is altijd beter dan genezen! Maar obesitas kan je overkomen; het is een erkende ziekte, waar je zo goed mogelijk mee moet leren leven. Er zijn maar heel weinig mensen die voor overgewicht kiezen. Helaas zijn er nog steeds enorme vooroordelen over overgewicht, denk aan: elk pondje gaat door het mondje. Er zijn zo veel wegen die naar overgewicht leiden. Je hebt mensen met lipoedeem, lymfoedeem of genetische obesitas, en mensen die slecht reageren op medicijnen. Die zien er allemaal hetzelfde uit, maar geen van hen heeft overmatig gegeten.”
U zegt dus dat obesitas vaak niet kan worden voorkomen?
“Het is heel belangrijk om in een vroeg stadium te zoeken naar de oorzaak. Die kan medisch zijn, maar ook psychisch. Overigens kun je, wanneer je goed beweegt en gezond eet, heel gezond zijn met obesitas.”
Wat wil jullie vereniging bereiken voor mensen met obesitas?
“Wij propageren een gezonde leefstijl. Verder willen we dat mensen met overgewicht – meer dan vijftig procent van de Nederlandse bevolking – meer geaccepteerd worden. We moeten rekening met hen houden en ze niet afwijzen. Neem bijvoorbeeld de nieuwe trams hier in Den Haag. De stoelen zijn voor veel mensen te klein. Ook hopen we dat de sportscholen voor mensen met overgewicht toegankelijker worden. Nu kunnen de apparaten vaak een gewicht tot maximaal 120 kilo aan. En het verbaal schofferen van mensen met overgewicht is helaas aan de orde van de dag.”/