De coalitie van Bart Jan Spruyt: CDA-VVD-D66-SGP

Wie moeten er na de verkiezingen van 9 juni met elkaar gaan regeren? En wie absoluut niet? Historicus Bart Jan Spruyt, tevens oprichter van de conservatieve Edmund Burke Stichting, heeft een duidelijke mening over de coalitie van zijn voorkeur. “Het moet een kabinet zijn dat in dit tijdsgewricht een mannelijke hardheid uitstraalt. Maxime Verhagen moet premier worden.”

De jongste Politieke Barometer toont aan dat een nieuwe formatie ontzettend moeilijk wordt: het CDA staat op 31 zetels, de PvdA en de PVV beide op 27. D66 en de VVD hobbelen daar een beetje achteraan met respectievelijk 16 en 15 zetels. Sommigen hopen op een nieuwe Paarse coalitie met als extraatje GroenLinks erbij, anderen willen slechts één ding: dat Geert Wilders géén premier wordt.

Meneer Spruyt, welke coalities zijn er eigenlijk allemaal mogelijk gezien de huidige peilingen?
“Wanneer we de meest recente peiling bekijken, dan zijn er eigenlijk maar twee reële opties voor een nieuwe coalitie. Alle andere mogelijkheden vallen af. Een ‘kabinet van nationale eenheid’ (CDA, PvdA, VVD) staat momenteel weliswaar op 73 zetels, en zou dus voor de verkiezingen van 9 juni alsnog een meerderheid in de Tweede Kamer kunnen veroveren, maar gezien de breuk tussen PvdA en CDA is zo’n kabinet vooral een theoretische mogelijkheid. Een – volstrekt denkbeeldig – links kabinet zou met maar liefst zes partijen (PvdA, PvdD, CU, D66, GroenLinks en SP) nog maar op 75 zetels uitkomen.”

Zijn er andere opties?
“De resterende mogelijkheid is een economisch rechts (klassiek-liberaal) kabinet van CDA, VVD, D66. Het voorstel dat Hans Wiegel vorige week in een interview met Trouw heeft gedaan – een rechtse coalitie van CDA, VVD en PVV (al dan niet in de Deense variant, waarbij de PVV slechts gedoogsteun verleent) – lijkt mij nu al achterhaald.”

Achterhaald? Waarom?
“Het probleem is dat Wilders met zijn nationale en plaatselijke voorwaarden (geen verhoging van de AOW-leeftijd, een verbod op hoofddoekjes) heeft laten zien dat hij niet wíl regeren – vermoedelijk omdat hij dat niet kan (en hij kan dat niet omdat hij geen bestuurders kan leveren). Door zijn moves heeft hij slechts laten zien een politieke opportunist te zijn met geen enkel verantwoordelijkheidsgevoel.”

Waar ligt uw voorkeur?
“De komst van zo’n economisch rechts kabinet zou ik zeer toejuichen. Het zal de agenda uitvoeren die Jan-Peter Balkenende heeft geschetst in een interview in Elsevier: een politiek van forse bezuinigingen, hervormingen van de verzorgingsstaat en lastenverlagingen. In deze barre tijden van economische crisis is niets zozeer nodig als zo’n kabinet. Het moet ook een kabinet zijn dat in dit tijdsgewricht een mannelijke hardheid uitstraalt.”

Wie moeten er dan het kabinet in?
“Maxime Verhagen moet premier worden (en Balkenende als politiek leider van het CDA wordt fractievoorzitter in de Kamer), Gerrit Zalm terug op Financiën en Hans Wijers op Economische Zaken. Winston Churchill zei al dat pagan virtue een eerste vereiste is voor een goede regering: “The adherence to the practical wisdom inherent in an older, more manly moral code.” Als tegenwicht tegen dit pagane geweld zou ik dan graag de SGP aan deze coalitie toegevoegd zien. Het zou sowieso goed zijn als de SGP de rest van Nederland eens zou laten meegenieten van haar bestuurlijke degelijkheid. Laten ze een minister leveren (Defensie?) en een staatssecretaris op Onderwijs.”

Wat is uw nachtmerrie? Opnieuw een Paars kabinet?
“Paars-III is mijn nachtmerrie. Dat wordt een kabinet van potverteerders, zoals alleen al blijkt uit de recente aarzelingen van PvdA om op korte termijn daadkrachtig te snijden en te snoeien. Het zal bovendien een kabinet zijn dat 70-plussers aan hun gedroomde einde gaat helpen en dat artikel 23 van de Grondwet in eerste lezing zal gaan schrappen.”

Welke onderwerpen moeten hoog op de politieke agenda staan?
“Het belangrijkste onderwerp is en blijft immigratie, integratie en islam. De immigratie moet drastisch worden ingeperkt, bij de integratie moet het gaan om onze cultuur, geschiedenis en identiteit en om onze democratische waarden, en bij de islam moet het gaan om een zakelijk-harde stellingname tegen alle varianten die zich niet in onze rechtsstaat voegen. Dit is nog belangrijker dan de financieel-economische agenda.”

Als laatste de vraag die iedereen bezighoudt: wordt Geert Wilders premier of komt Balkenende nog één keer terug?
“Wilders wordt geen premier. Hij zegt wel dat hij dat wil, maar hij zal het niet kunnen. En hij wil ten diepste niet. De diepste impuls van zijn beweging is destructief en revanchistisch. Omdat alle politieke leiders in de Kamer moeten zitten, zal ook Balkenende het niet worden. Laat Verhagen het maar gaan doen.”

Frank Verhoef