Naftaniel: ‘Verhaal Pechtold is incoherent’

D66-voorman Alexander Pechtold hield gisteren in Amsterdam de Abel Herzberglezing. Hij waarschuwde voor polariteit en populisme. “Laten we eerst even nadenken,” aldus de man die de tamelijk briljante oneliner Nuance kun je niet schreeuwen heeft bedacht. Maar even verderop in het artikel breekt hij een lans voor de multiculturele samenleving. En iets wat lijkt op vergoelijking van antisemitisme. HP/De Tijd vroeg CIDI-directeur Ronny Naftaniel om een reactie. “Wat een merkwaardig verhaal van Pechtold.”

In zijn lezing zegt Pechtold namelijk: “Wanneer jongeren antisemitische spreekkoren inzetten, moeten we dan altijd meteen van het ergste uitgaan? Moeten we dan niet eerst even nadenken? Met wie of wat hebben we eigenlijk te maken? Gaat het om antisemitisme dat met lokjoden moet worden bestreden? Of om opgeschoten jongeren met een teveel aan testosteron?” Interessant: onderscheidt Pechtold verschillende soorten van antisemitisme? Geert Wilders was in ieder geval boos.

Ronny Naftaniel van het CIDI, dat jaarlijks onderzoek doet naar antisemitisme in Nederland, is not amused. “Wat een merkwaardig verhaal van Pechtold. Het is zo incoherent als maar mogelijk. Aan de ene kant keurt hij polarisatie van de samenleving af wanneer dat gepaard gaat met stigmatisering en uitsluiting, met verruwing en vergroving. Maar als het om antisemitische spreekkoren gaat, mogen we niet van het ergste uitgaan. Dan zijn het vaak jongeren met een teveel aan testosteron. Kennelijk mag er tegenover Joden volgens Pechtold wel gepolariseerd en gestigmatiseerd worden. Ook als het gaat om ruwe en grove spreekkoren.”

Naftaniel ziet een dubbelheid in Pechtolds opmerkingen: “Het klopt niet. Of je bent voor een absolute vrijheid van meningsuiting,  waarbij je tegen iedereen alles kunt zeggen. Óf je bestrijdt verruwing, uitsluiting en stigmatisering in de breedste zin. Stigmatisering van Joden hiervan uitzonderen, deugt niet. Abel Herzberg had onmiddellijk gehakt gemaakt van Pechtolds redenering!”

Bas Paternotte