Liefde zonder grenzen

In de jaren zeventig kon alles. Nu gebeurt dat ‘alles’ nog steeds, maar weer ‘netjes’ stiekem. Hoeveel vrijheid kan de liefde verdragen? Een persoonlijk verhaal.

De aantrekkingskracht tussen ons bestond al langer, op een goede dag gaven we eraan toe. Zo makkelijk als het was om bij hem in bed te belanden, zo moeilijk was het om weer afscheid te nemen. We hadden veel gemeen, veel lol, een klik. Ik wilde wel blijven. Maar hij had een vrouw. “Je blijft mijn stille liefde…” schreef hij, en vertrok.
Het ideaal is: de ware tegenkomen en daar genoeg aan hebben. Zoveel van elkaar houden dat er geen behoefte is aan anderen of dat die in de kiem wordt gesmoord. En ze leefden nog lang en gelukkig, voor altijd samen. Volgens de Tien Geboden mag je geen overspel plegen, en niet de vrouw (of man) van een ander begeren.
Het andere ideaal is: je eigen geluk nastreven. In vrijheid! Wat zijn we niet allemaal op zoek naar vrijheid? Leef, geniet, heb lief.
Hoeveel vrijheid kan een relatie aan?
‘Niemand gelooft in monogamie’ was de kop boven een interview met regisseur Tom Tykwer in de Volkskrant van 20 maart 2011, naar aanleiding van zijn nieuwe film Drei. Tegen De Pers zei dezelfde regisseur drie dagen later: “Ik denk dat de standaard, die van man plus vrouw, onze werkelijk behoeften niet bevredigt en dat relaties multi-gefacetteerd zijn.”
“In het wat guur aandoende toekomstbeeld van Latten worden wisselende relaties dus de norm en zal vreemdgaan daardoor ‘uitsterven’,” schreef Frans van Deijl in HP/De Tijd van december 2009 nadat hij socioloog Jan Latten had gesproken. Mensen, doe niet zo ingewikkeld, lééf in godsnaam, was de strekking van het stuk ‘Waarom gaan vrouwen vreemd?’. Vreemdgaan is misschien wel gewoongaan, stond in het eerste deel van dit tweeluik, ‘Waarom gaan mannen vreemd?’, een paar maanden eerder.
Iedereen doet het, het moet kunnen. Je mag geheimen hebben en een privéleven, het doet niets af aan wat je met je geliefde hebt. Bovendien, individueel geluk gaat boven alles – toch?
Eigenlijk begint dit verhaal eerder. In de populaire Amerikaanse serie Mad Men over de reclamewereld in de jaren zestig gaat iedereen ook al vreemd. Het is waarschijnlijk, naast de mooie kleding en aankleding van de serie, ook een van de redenen dat de serie zoveel volgers heeft: de onvermoeibare reeks seksuele uitstapjes van de hoofdpersoon Don Draper. Weinig spreekt blijkbaar meer tot de verbeelding dan buitenechtelijke seks. We zijn Dominique Strauss-Kahn, en Arnold Schwarzenegger, dankbaar voor het smeuïge nieuws dat ze creëerden, en alle andere bekendheden wier affaires zijn uitgelekt. De vraag is of seksuele uitstapjes ook lekker zijn als je er zelf een onderdeel van bent.

Lees het gehele artikel in de HP/De Tijd van deze week.


Pauline Bijster