Eigen financieringsproblematiek Rabobank steeds serieuzer

Afgelopen woensdag konden de leden van de Rabobank op de maandelijks door de bank georganiseerde handelsdag ledencertificaten kopen en verkopen.

De Rabobank is niet beursgenoteerd en is voor zijn financiering afhankelijk van de ingehouden winsten en geld dat de bank ophaalt met de uitgifte van ledencertificaten die een soort obligatie zijn. Iedereen die een Rabobankrekening heeft kan lid worden en deelnemen. Dat deden heel veel mensen, zo’n certificaat was goudgerand en bood een goed rendement. Niet heel hoog maar toch gewoon goed. Tel daar de zekerheid van de toen enigen Nederlandse bank met een AAA-rating bij op en je kon gerust gaan slapen.

Maar nu niet meer. eerst was er SNS en de staat onteigende beleggers die in obligaties hadden belegd waarvan ze konden weten dat ze bij het garantievermogen van de bank werden geteld. En toen kwam Cyprus met zo mogelijk nog drastischer stappen. je geld is bij de bank niet meer veilig tenzij het spaargeld betreft dat met een maximum van € 100.000,- nog onder de depositogarantieregeling valt. Rabobank ledencertificaten vallen er niet onder, ze zijn garantievermogen en kunnen bij een déconfiture in rook opgaan. Gesteld moet worden dat de Rabobank, hoewel niet langer met een AAA-rating, een solide bank is met een tot dusverre betrouwbaar gebleken financieringsmodel. Maar de scheurtjes verschijnen en het zijn niet de eerste.

Afgelopen woensdag werden er volgens eigen opgave van de bank ruim 15 miljoen certificaten verhandeld. In april waren dat er nog ruim 10 miljoen, in januari 3,5 miljoen. De getallen zijn een dubbeltelling, elk stuk is gekocht en verkocht. Maar de trend is duidelijk en steil stijgend. In perspectief: er staan 227 miljoen ledencertificaten uit, we hebben het over procenten die van eigenaar wisselen.

De kans is groot dat de Rabobank het grootste deel van die certificaten zelf heeft gekocht tegen de minimale prijs van € 25,-. Die bodem moet de bank wel leggen anders koopt niemand meer en staat de uitgifte van nieuwe certificaten, om mogelijke groei te financieren, onder druk.

De certificaten die Rabobank zelf koopt komen rechtstreeks in mindering op het eigen garantievermogen. En dat in een tijd waarin banken hun vermogen juist moeten verhogen om solvabel te blijven. Rabo heeft in oktober vorig jaar het bedrag dat ze beschikbaar had voor dit soort transacties al verhoogd van 336 miljoen naar 1,336 miljard. dat doe je niet voor niks, het zal nodig zijn geweest. Zodra ze dat geld aan de inkoop van eigen certificaten heeft uitgegeven is het eigen vermogen met eenzelfde bedrag afgenomen.

De vraag is of het businessmodel nog lang houdbaar is, ook op andere vlakken worden problemen zichtbaar. Als de trend van steeds meer aanbod op de maandelijkse handelsdag doorzet en de aanname klopt dat de Rabo steeds meer zelf moet inkopen, dan is de bank mogelijk nog dit jaar door de opzij gezette middelen heen. Wat dan?