Het Stasi-archief wil geen medewerkers met Stasiverleden meer

De grootste veiligheidsdienst die ooit bestaan heeft. 1 op de 50 inwoners van de DDR werkte eind jaren ‘80 samen met de Stasi. Geen wonder dat Duitsland daar nu, bijna 25 jaar later, nog steeds last van ondervindt.

Het beeld van de Stasi-medewerker uit de film Das Leben der Anderen die nachtenlang op een zolderkamer gesprekken afluistert is veelzeggend. Nog veelzeggender is het dat de medewerker ook zelf werd geschaduwd. In sommige gevangenissen in Oost-Duitsland zaten zelfs gevangenen die als informant de gevangenisbewaarders moesten controleren. Het was een paranoia die zelfs de NSA nog niet heeft weten te creëren.

Overal ex-Stasi
Met een medewerkersbestand van bijna 100.000 mensen is het niet verwonderlijk dat voormalig beambten van de Stasi nog altijd overal in de samenleving rondlopen. Zo ook in de archieven van diezelfde veiligheidsdiensten.

Joachim Gauck, inmiddels bondspresident, nam als eerste directeur van het Stasi-archief veel ex-Stasi-medewerkers aan, omdat deze de vele gecodeerde en moeilijk te doorgronden dossiers konden helpen ontcijferen.

Roland Jahn, de huidige directeur van het archief, is minder te spreken over de inmenging van oud-Stasimedewerkers. Jahn werd zelf ooit opgepakt door de Stasi en noemt het nu dan ook een klap in het gezicht van de slachtoffers dat er nog steeds mensen bij het archief werken die verantwoordelijk waren voor de spionageactiviteiten in de DDR.

Niet allemaal slecht
Inmiddels werken er nog 35 oud Stasi-beambten bij het archief van Jahn. De directeur van de Stasi-Unterlagenbehörde ziet ze het liefst overgeplaatst, maar loopt momenteel vast bij zijn personeelsraad in Berlijn omdat de betrokken medewerkers helemaal niet overgeplaatst willen worden. Roland Jahn heeft aangekondigd zijn strijd juridisch voort te willen zetten.

In Das Leben der Anderen is het uiteindelijk Stasi-medewerker Gerd Wiesler die de hoofdrolspeler ten koste van zijn eigen carrière uit handen van de geheime dienst houdt. Niet iedere Stasi-spion had het slechtste voor met zijn slachtoffers. Of Jahn die mening ook is toegedaan, is de vraag.