Barack Obama: sukkel of jokkebrok?

De positie van machtigste man op aarde is niet weggelegd voor het liefste jongetje van de klas. Al doet hij nog zo zijn best, Barack Obama moet als president van de Verenigde Staten soms keihard zijn. En dat betekent soms ook keihard liegen. Maar zou hij ook liegen over het afluisteren door zijn National Security Agency van andere wereldleiders in het algemeen, en van zijn bondgenoot Angela Merkel in het bijzonder? Of hebben we ‘slechts’ te maken met een klunzige president die zijn eigen spionagedienst niet in bedwang heeft?

Iedere journalist zou maar wat graag het antwoord op die vraag willen weten. En menig journalist denkt dat inmiddels ook te hebben. Maar wie er ook wat mag beweren, het Witte Huis blijft gehuld in een mist van geheimzinnigheid en complottheorieën zolang er geen onomstotelijke bewijzen zijn. Volgens die theorieën kan er van alles en nog onderdeel zijn van een complot, inclusief uitlatingen van belangrijke functionarissen.

CNN weet te melden dat Obama helemaal niets afweet van de afluisterpraktijken, op gezag van senator Dianne Feinstein, voorzitter van de inlichtingencommissie van het Congres. Het bespioneren van Merkel is volgens haar nooit besproken met de president. Waarop de vraag rijst of Obama misschien op een andere manier van het telefoontappen op de hoogte is gebracht.

De Wall Street Journal berichtte zondag dat het Witte Huis pas sinds afgelopen zomer weet dat de NSA tientallen buitenlandse leiders heeft afgeluisterd. De vijf jaar daarvoor zou dit allemaal zonder medeweten van Obama gebeurd zijn, zeggen Feinstein en andere functionarissen. Maar of dat waar is, valt te betwijfelen. Natuurlijk is de inlichtingendienst een groot apparaat, en natuurlijk zal Obama niet tot in detail hebben geweten waar iedereen precies mee bezig was. Maar van de grote lijnen moet hij toch weet hebben gehad, zou je denken.

Het Duitse Bild is er dan ook stellig van overtuigd dat Obama een leugenaar is, die wel degelijk van het afluisteren van Merkel heeft geweten. NSA-Chef Keith Alexander zou de president persoonlijk hebben ingelicht, waarna Obama de actie niet afblies maar gewoon door liet gaan. Hij zou zelfs bijzonder geïnteresseerd zijn geweest in Merkel en juist meer over haar hebben willen weten. Alle informatie zou rechtstreeks naar hem zijn gegaan.

Vooralsnog zijn de berichten van de belangrijkste Duitse en Amerikaanse media te tegenstrijdig om te kunnen concluderen of Obama nu wel of niet van het afluisteren van Merkel heeft geweten. Maar één ding is zeker. Obama staat behoorlijk voor in z’n hemd op het wereldtoneel. Óf hij had geen idee van het aftappen, wat betekent dat hij weinig grip heeft op zijn eigen spionagedienst. Óf hij liegt dat hij barst.