Het wordt tijd voor een stukje burgerlijke ongehoorzaamheid van Nederland in Europa

Omdat Nederland blijkbaar het braafste jongetje van de Europese klas is, belasten wij hier e-books met 21 procent btw. Frankrijk en Luxemburg hanteren al jaren het (door Europa niet toegestane) lage btw-tarief, en deze week kondigde zelfs Duitsland aan af te willen van het hoge tarief. De ‘Grosse Koalition’ van SPD en CDU wil met die maatregel de eigen cultuur behouden, een formuling die hier te lande, als een Nederlandse politicus hem zou gebruiken, op z’n minst als verdacht zou worden aangemerkt.

In Nederland moet je bij aankoop van een e-book liefst 21 procent btw betalen, tegenover 6 procent voor een papieren boek. Velen zien in dat verschil de reden dat e-books in dit land zo langzaam doorbreken. Het verschil is ontstaan doordat e-books worden gezien als dienstverlening en niet als een fysiek product. Luxemburg en Frankrijk trekken zich van die (Europese) regels niks aan en belasten e-books hetzelfde als papieren boeken. Om die reden zitten alle grote spelers op de e-bookmarkt (Amazon, Kobo, Apple) met hun hoofdkantoor in de hoofdstad van Luxemburg en beconcurreren van daaruit de boekhandelaren in heel Europa. Met succes en geholpen door de lage tarieven.

Hoewel de zeer trage ambtelijke molens van Europa al jaren discussiëren over de kwestie, wil het met gelijktrekking van de btw-tarieven maar niet vlotten. Duitsland heeft daar nu genoeg van en kondigt op eigen houtje maatregelen aan, eerst voor luisterboeken en straks ook voor e-books. “Buch ist Buch,” aldus een woordvoerder, en daar is geen speld tussen te krijgen, dunkt ons. Natuurlijk hebben de Duitsers met deze maatregel het belang van de Duitse cultuur op het oog: ze zijn met recht zeer trots op ‘die Sprache der Dichter und Denker’, maar een economisch belang is er ook. Duitse boekhandelaren leggen het in toenemende mate af tegen ‘buitenlandse’ (lees Amerikaans en Canadese) internetbedrijven.

In Nederland gaat het met de boekhandel ronduit slecht: jaar na jaar gaan er procenten van de omzet af, terwijl Nederlanders toch niet masaal minder zijn gaan lezen. Dat er een oorzakelijk verband is met bijvoorbeeld de piraterij op de e-bookmarkt en het hoge btw-tarief lijkt ons inmiddels wel duidelijk. Toch is er vanuit het Nederlandse parlement de laatste jaren geen actie ondernomen om daar iets aan te doen. Sterker, het onderwerp lijkt wel uit de collectieve geheugens van de Kamerleden verdwenen sinds het nieuwe kabinet is aangetreden. In 2012 is nog eens een voorstel van GroenLinks aangenomen dat van de hoge btw-tarieven af wilde, maar dat is door het toenmalige (demissionaire) kabinet hooghartig terzijde geschoven. Het wordt tijd voor een stukje burgerlijke ongehoorzaamheid van Nederland in Europa.