Gelukkig doet het moreel kompas van de PvdA het af en toe wel

In een vernietigende column in de Telegraaf rekent Paul Jansen vandaag af met de PvdA. Moreel kompas PvdA doet het weer (even), luidt de titel van het epistel van ’s lands meest invloedrijke parlementair journalist in de grootste krant van Nederland.

Na de redding van ABN Amro door de Nederlandse staat werd onder leiding van Gerrit Zalm orde op zaken gesteld. Nu de bank weer gezond is, wordt het tijd de bank terug naar de markt te brengen is de gedachte, maar de PvdA heeft dat geblokkeerd. Althans, uitgesteld vanwege maatschappelijke onrust. Jansen noemt dat vanmorgen in de krant van Wakker Nederland ‘feitelijk stunten met belastinggeld’, omdat ‘het klimaat voor een beursgang momenteel optimaal is’ en de risico’s verbonden aan de uitstel ‘op de koop toe worden genomen.’

Met het ‘optimale klimaat’ doelt de Telegraaf-scribent in dit geval op de stand van de beurs, die erg hoog is. Nu naar de beurs gaan levert logischerwijs een hogere opbrengst op dan wanneer het beursklimaat minder is. Maar er is meer ‘klimaat’ om bij stil te staan bij een beursgang, zoals het maatschappelijke. De verrijking aan de top bij ABN Amro, wat voor veel mensen symbool staat voor wat er mis is in de sector, zagen die mensen al terug terwijl de bestuurders nog ambtenaren waren met het toekennen van een salarisverhoging van een ton. Tel daarbij het corruptieschandaal in Dubai – waarvan de gevolgen nog niet volledig te overzien zijn –, de interne controleproblemen ten aanzien van het voorkomen van corruptie waarover de Nederlandsche Bank in een uitgelekt rapport schrijft en het is maar zeer de vraag of er nu sprake is van een optimaal klimaat voor het publiek gaan van de staatsbank.

Het vervolg van de column is gewijd aan het inmiddels bekende riedeltje over de dubbele moraal en symboolpolitiek van PvdA’ers: in Den Haag schreeuwen ze moord en brand waar het om zelfverrijking gaat, maar zodra een sociaaldemocraat een stap buiten het Binnenhof zet is zijn moreel kompas van slag. Wim Kok, Lodewijk de Waal, Eveline Herfkens en Jacques Wallage komen voorbij in Jansens opsomming van hypocriete (ex-)politici.

Ontegenzeggelijk bijzonder pijnlijk voor de PvdA, dit gedrag van (voormalige) politici. Maar maakt dit alles wat de Partij van de Arbeid voorstelt of doet om de financiële sector te verbeteren per definitie tot hypocriete symboolpolitiek? Als we die redenering volgen moet de PvdA dus de mond maar dichthouden en niks willen veranderen aan de financiële sector.

Afgelopen zondag herhaalde Joris Luyendijk in het programma De Nieuwe Wereld zijn stelling nog maar eens dat wie de misstanden in de financiële sector wil aanpakken in ieder geval niet bij de VVD moet zijn. Die partij is volgens de journalist die jaren onderdook in de financiële wereld verantwoordelijk voor alles wat er rot is aan het systeem. “Je kunt niet én boos zijn op het financiële systeem én VVD stemmen,” aldus Luyendijk. Hij voegde eraan toe dat de PvdA de afgelopen jaren in ieder geval nog wát positieve wijzigingen heeft aangebracht.

Natuurlijk is de beursgangblokkade voor de PvdA prachtige profilering. Maar het is veel te makkelijk het weg te zetten als ‘stunten met belastinggeld’. Dat er, ook voor de sociaaldemocraten, nog een lange weg te gaan is voordat we een wereldwijd beter financieel systeem hebben, is geen argument om de PvdA op dit punt hypocrisie te verwijten. Voor de blokkade zijn goede argumenten en de sociaaldemocraten probéren in ieder geval iets te doen om de financiële wereld een klein beetje ten goede te veranderen. En dat heeft nu al enkele tonnen opgeleverd, die waar de topbestuurders bij nader inzien toch van hebben afgezien. Misschien moeten we wat vaker blij zijn dat het morele kompas van de PvdA het af en toe wel doet, in plaats van alleen te benadrukken dat hij het ook weleens niet doet.