De nieuwe Messi is een beetje Cruijffiaans

Tot een week geleden kon ik volhouden: oké, Lionel Messi is een nóg betere aanvaller dan Cruijff — dat zie je zo — maar Onze Johan was ook nog een leider, en dat kunnen we van de ietwat gesloten Argentijn niet zeggen. Waar Cruijff zijn team op sleeptouw nam met slimme aanwijzingen, daar bleef Messi ook op zijn 27ste dribbelen en schieten als een negentienjarige. Weergaloos en nogal in zichzelf gekeerd.

Tot afgelopen week dus. Tijdens de Copa América hebben we een andere Lionel Messi te zien gekregen. Messi praat, en dat niet alleen, ik heb hem al verscheidene keren zien wijzen naar medespelers. En noem mij een chauvinist, maar dat zag er toch wat Cruijffiaans uit. Wandelend en pratend en wijzend waar de bal heen moest (waarna de bal, wellicht onnodig te zeggen, inderdaad de door hem geadviseerde kant op werd getrapt): zo deed Johan dat ook. Ik keek naar de gestrekte arm van Messi en waande me terug in de seventies. Die aanvoerdersband om de arm van de regisseur die na een pass even om zich heen kijkt om te zien wat er verder te doen — te praten — valt. Vintage Johan.

Johan Cruijff springt over de Spartaan Theo Laseroms tijdens een duel. (1966)
Johan Cruijff springt over de Spartaan Theo Laseroms tijdens een duel. (1966)

Argentinië heeft hem nodig
Kijk zelf maar: Messi lijkt niet zo introvert meer, niet meer uitsluitend het guitige, maar ook wat mysterieuze ventje dat zich aan het gewoel onttrekt. Bij FC Barcelona doet hij dat (nog) wel. Daar hoeft niemand te horen welke kant hij op moet. In het nationale team van Argentinië is dat anders. Het elftal — lang niet zo samenhangend als de voetbalmachine van Barcelona — heeft hem nodig.

Messi lijkt dat zelf ook te vinden. Na de teleurstellende 2-2 tegen Paraguay zei hij volgens The Guardian: “Ik ben met ‘bronca’ naar voren gegaan.” Met iets van verbittering en woede dus over het dreigende gelijkspel, maar ook met verantwoordelijkheidsgevoel dat een voetbalgenie past.

Voorganger
En dat is nieuw. Ook tegen Uruguay (1-0 winst) liep Messi al een beetje de regelaar uit te hangen, en aldus lijkt de zwijgzame, soms wanhopige eenling van het WK 2014 zich tot een giftige voorganger te ontpoppen. Een voorganger die mede dankzij een voedingsdieet (vijf kilo lichter op een lengte van 1 meter 70!) scherper en magerder is geworden. Ongeveer zo mager als Johan vroeger.

Woensdag wordt hij 28, mooie leeftijd voor een nieuwe fase. Benieuwd hoe dat verder gaat. Het is alleen wel te hopen dat de nieuwe Messi niet eindeloos gaat lopen zaniken bij tegenslag. Op dat Cruijffiaanse trekje zit natuurlijk niemand te wachten.

Ieder weekend schrijft Auke Kok voor HP/De Tijd een column over sport.