Waarom we de daders van MH17 misschien wel nooit vinden

Terwijl de Russen doodleuk blijven volhouden dat een Oekraïens gevechtsvliegtuig achter het neerhalen van MH17 zit, wordt het steeds lastiger om overtuigend bewijs te vinden voor wie er écht achter de aanslag zaten. Pro-Russische seperatisten houden het onderzoek tegen.

Wie had gehoopt dat inmiddels, bijna een jaar na het neerstorten van MH17 waarbij in totaal 298 doden zijn gevallen, de daders wel gevonden zouden zijn en ook wel voor het hekje zouden staan, heeft het mis. Het onderzoek naar de daders – ervan uitgaande dat een raketinstallatie niet slechts door één persoon wordt beheerd – is nog altijd niet afgerond.

Voor de nabestaanden van de slachtoffers van MH17 moet dat een droevig gegeven zijn. Misschien moeten zij voor altijd leven met het idee dat er nooit een bevredigend antwoord zal komen op de vraag wie het toestel deed crashen. Dan komt er geen openheid en gerechtigheid. Veel oneerlijker wordt het leven niet.

Volgens hoofdofficier van Justitie Fred Westerbeke zorgen pro-Russische rebellen in de zelf uitgeroepen Volksrepubliek Loegansk voor grote tegenwerking in het onderzoek naar de MH17-aanslag. Deze separatisten weigeren het Joint Investigation Team toe te laten tot hun gebied. Het onderzoeksteam kan daardoor geen technisch onderzoek doen naar de locatie van zendmasten voor telecommunicatie, wat juist hard nodig is vanwege alle telefoongesprekken tussen de separatisten en Russische militairen na het neerhalen van MH17.

“Het is jammer, zeker als het definitief zo blijft. Want het betekent dat we straks wellicht minder precies bewijs kunnen onderbouwen. Hopelijk komen we in dat geval met andere bewijsstukken verder,” aldus Westerbeke tegen De Telegraaf. Dat is inderdaad te hopen, want deze zaak moet op een goede manier worden afgesloten, waarbij de waarheid naar boven moet komen, de leugens de nek moeten worden omgedraaid en de daders moeten worden opgepakt en bestraft.

In andere media zegt Westerbeke dat de onderzoekers ‘steeds dichter’ bij ‘wettig en overtuigend bewijs’ komen, overigens zonder dat verdachten formeel zijn geïdentificeerd. De vraag is wat dat betekent. We zijn nu bijna een jaar verder, en de daders lopen nog steeds vrij rond. Als ze al kunnen worden aangewezen, zal het een hels karwei worden om ze voor het gerecht te slepen. Ik heb er weinig vertrouwen in, eerlijk gezegd.

Kijk, alles wijst erop dat de MH17 is neergeschoten met een BUK-raket en dat de pro-Russische separatisten die raket hebben afgevuurd. Er zijn BUK-resten gevonden in de lichamen van de slachtoffers, en het afvoeren van de BUK-raket uit Oost-Oekraïne is goed gedocumenteerd. Natuurlijk, de daders dachten waarschijnlijk te maken te hebben met een militair vrachtvliegtuig en niet met een passagiersvliegtuig. Maar dat maakt ze niet minder schuldig.

Het zou de separatisten van Loegansk sieren als ze in ieder geval de onderzoekers toelaten tot het gebied. Dat willen ze waarschijnlijk niet omdat we dan te dichtbij de waarheid komen. Maar dat ze de onderzoekers tegenhouden, maakt ze juist alleen maar verdachter.