Zo ernstig is de ‘ernstige veiligheidssituatie’ in Europa

“We hebben gewoonweg niet de capaciteit om andere zaken in de gaten te houden, en eerlijk gezegd hebben we ook niet de infrastructuur voor gedegen onderzoek naar en surveillance van honderden individuen met een vermoedelijke terreurlink, en kunnen we ons niet bezig houden met de honderden dossiers en onderzoeken die lopen,” vertrouwde een anonieme bron binnen de Belgische inlichtingenambtenaar het Amerikaanse BuzzFeed toe op 22 maart. “Het is letterlijk een onmogelijke situatie, die, eerlijk gezegd, zeer ernstig is.”

Een inschatting van die ernst kunnen we wel maken, met als bloederig bewijsstukken de aanslagen in Parijs op 13 november en in Brussel op 22 maart. In een deze week vrijgegeven rapport (European Threat Snap Shot) schetst het Amerikaanse departement van Binnenlandse Veiligheid (Homeland Security) de precieze ernst van de situatie in Europa. De vraag naar een nauwe(re) samenwerking tussen Europese veiligheidsdiensten lijkt groot.

35 aanslagen in Europa
“Europa is geconfronteerd met islamistische terreur die in toenemende mate een gevaar vormt. Het afgelopen jaar is het aantal aan IS gelieerde pogingen tot een aanslag iedere maand verdubbeld,” schrijft Homeland Security op basis van informatie van Europol en uitspraken van veiligheidsexperts in diverse media.

Onderaan de streep tellen de Amerikanen 82 aan IS gelieerde aanslagen beraamd tegen het Westen sinds 2014, waarvan 35 werden beraamd met Europa als doelwit.

“5000 EU-burgers zijn afgereisd naar Syrië en Irak, volgens Europol. Meer dan duizend van hen zijn teruggekeerd naar vier landen: het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland en België. (-) IS-terroristen hebben de grootste vluchtelingen- en migrantenstroom sinds de Tweede Wereldoorlog geëxploiteerd, en daardoor Europa ongezien weten te infiltreren.”

“Duitse autoriteiten hebben 1.100 verdachten van radicaal islamisme geïdentificeerd. Zij zijn actief bezig met 130 contraterrorisme-onderzoeken naar bijna 200 jihadisten, inclusief teruggekeerde Syriëgangers. Franse autoriteiten hebben ten minste 2.000 burgers of inwoners geïdentificeerd die banden hebben met jihadistische netwerken. Ten minste 16 Franse en Belgische staatsburgers – velen van hen voorheen onbekend bij de autoriteiten – waren onderdeel van een groter netwerk achter de aanslagen in Brussel en Parijs.”

De Amerikanen schrijven: “De omvang van de dreiging is ongeëvenaard en overweldigend voor de veiligheidsdiensten.”

Grensoverschrijdend
Dit jaar kondigde de Nederlandse inlichtingendienst AIVD de oprichting van een Counter Terrorism Group aan, een samenwerkingsverband van inlichtingen- en veiligheidsdiensten van de Europese lidstaten, Noorwegen en Zwitserland. De AIVD, voorzitter van deze groep, schrijft: “Alle participerende diensten zijn zich ervan bewust dat terrorisme een grensoverschrijdend probleem is dat gezamenlijk dient te worden aangepakt, rekeninghoudend met het feit dat nationale veiligheid een nationale verantwoordelijkheid is.”