Het RTL-premiersdebat: de alternatieve aanpak

RTL Nieuws wil deze verkiezingsperiode een premiersdebat tussen de vier grootste partijen in de peilingen. Een idee met haken en ogen. Het kan namelijk ook anders.

Op dit moment zou dat betekenen dat VVD en PVV gebeiteld zitten en dat GroenLinks, CDA, D66 en SP onderling uitvechten wie de laatste twee plaatsen innemen. Er zal dus naar alle waarschijnlijkheid geen plek zijn voor de PvdA. Dat is al een rode vlag voor de partij van lijsttrekker Lodewijk Asscher. Het gekozen format opent ook de mogelijkheid tot een volledig rechts debat, waarbij de deelneming volledig gebaseerd is op peilingen die ‘we’ – daarmee de journalisten bedoelend – niet meer als leidraad wilden nemen.

Eén smaak
De verschillen tussen de nummers drie tot en met zes zijn ongelooflijk klein, stellen politicologen Tom Louwerse (Universiteit van Leiden) en Tom van der Meer (UvA). “Over echt kleine verschillen kan je op basis van die peilingen niets zeggen. Dus moet je ze eigenlijk niet op deze manier gebruiken,” stelt Louwerse deze week tegenover ANP. Daarnaast zijn we in Nederland met onze parlementaire democratie en veelzijdigheid op het gebied van politieke stromingen een land van pluriformiteit. Daar past geen debat bij met één smaak.

Het RTLdebat is een van de belangrijkste graadmeters in onze verkiezingsrace. Vier jaar geleden is het de eerste confrontatie tussen Mark Rutte en Emile Roemer. De VVD-leider en de SP-voorman zijn de belangrijkste kandidaten voor het Torentje. In het eerste debat wordt Roemer overschaduwd door zijn tegenstrever en krijgt de SP een klap te verwerken die het niet te boven komt. Diederik Samsom, daarentegen, weet zich te profileren als duider tussen Roemer en Rutte en legt daarmee de basis voor de huidige regeerperiode van zijn partij.

Open dialoog
Het debat is van levensgroot belang voor de politici, maar de kans is groot dat het een seen that, heard that-debat wordt. Zonder de PvdA, een grote speler in de politieke spel van de afgelopen vier jaar. Het is als een feestje zonder goede muziek. Een debat voor de komende verkiezingen zou moeten gaan tussen de regeringspartijen – de beleidsuitvoerders – en alle grote oppositiepartijen, gebaseerd op het aantal zetels in de Tweede Kamer. In zo’n opzet kunnen VVD en PvdA verantwoording afleggen over gemaakte keuzes en kunnen de politici een dialoog aangaan die moeten leiden tot verbeterpunten.

Daar heeft een kiezer meer aan dan verkiezingsretoriek als het duizendje van Mark Rutte.