Besnijden moet kunnen

Foto: ANP

Nu een Duits gerechtshof in Keulen jongensbesnijdenis strafbaar heeft gesteld, laait de discussie er hier ook weer over op. Het is een glibberige kwestie, omdat er allerlei met elkaar onverenigbare rechten in het geding zijn. Het gaat over de integriteit van het lichaam, de vrijheid van godsdienst en de vrijheid om je kinderen op te voeden zoals je dat goeddunkt.

Over de traditie van de voorhuidverwijdering (eeuwenlang toegepast bij moslims en joden, later ook veelvoorkomend onder Amerikanen) heeft zich eigenlijk nooit iemand opgewonden, totdat de praktijk van de meisjesbenijdenis in grote delen van Afrika ontdekt werd. Clitoridectomie en de minder ingrijpende snijvarianten werden veroordeeld als schandalige lichaamsmutilatie. Extremer kon de vrouwelijke seksualiteit niet worden onderdrukt. In de slipstream van de collectieve, westerse verontwaardiging over meisjesbesnijdenis won ook het onbehagen over jongensbesnijdenis terrein. Als je van meisjesgenitalia af dient te blijven, dan ook van die van jongens. Het zou onrechtvaardig zijn de ene praktijk te vuur en te zwaard te bestrijden, en over de andere je schouders op te halen.

Ondergronds
Consequente mensenrechtverdedigers en atheïsten zijn dan ook geneigd alle vormen van inbreuk op het lichaam te veroordelen, behalve wanneer ze vrijwillig worden aangegaan. Dat sluit onmondige kinderen uit, die per definitie nog niet over hun eigen lichaam kunnen beschikken. Zij hebben ouders die die beslissingen voor hen nemen. De KNMG heeft zich uitgesproken tegen jongensbesnijdenis op niet-therapeutische gronden, maar wil de praktijk liever zo sterk mogelijk ontmoedigen dan een regelrecht verbod. Met verbieden worden moslims en joden in het harnas gejaagd en bovendien gaat het besnijden gewoon door, maar dan ondergronds.

Hoewel ik zelf de integriteit van het lichaam ook heel hoog heb zitten, lijkt mij de vrijheid van cultuur (en dus van opvoeding) toch net iets belangrijker. Godsdienst is een vorm van cultuur. Jongensbesnijdenis vindt plaats binnen bepaalde godsdiensten, maar niet uitsluitend (zie Amerika) en hoe je het ook wendt of keert, het is voor mij eerder te vergelijken met piercings en tattoos dan met iets verwoestends als clitoridectomie.

Je hebt ouders die de oortjes van hun pasgeboren meisjesbaby’s onmiddellijk doorboren om daar oorbelletjes in te plaatsen. Waarschijnlijk om het meisjesaspect van de baby te accentueren en te laten zien dat deze baby hoort bij de club waarvan de vrouwen altijd met oorbellen zijn getooid. Het is een ordinaire praktijk, maar veel kwaad kan het verder niet.

Succes bij vrouwen
De roman The Finkler Question van Howard Jacobson (Man Booker Prize 2011) draait om drie vrienden, van wie er twee joods zijn en een niet. Julian, de niet-jood, is een soort filosemiet die geïntrigeerd is door de verschillen tussen hem en met name zijn vriend Sam, de womanizer. Julian vermoedt dat het besneden zijn op de een of andere manier bijdraagt aan Sams succes bij de vrouwen, omdat hij denkt dat een besneden penis bijdraagt aan betere bedprestaties. Het even genante als absurde gesprek hierover verzandt in onmacht, omdat de vrienden alleen hun eigen lichaam kennen en niet twee verschillende condities met elkaar kunnen vergelijken.

Uiteindelijk gaat het alleen om het horen bij de club. Het zou een grove schending van de mensenrechten zijn om ouders te verbieden hun kinderen het clubgevoel mee te geven. Er zijn wel kwalijker rituelen dan voorhuidverwijdering.

________________________

Volg HP/De Tijd op Twitter!

/Poll

Besnijden moet kunnen, zegt Beatrijs Ritsema. Bent u het met haar eens?



Bekijk resultaten

Loading ... Loading ...

  • de witt

    De vrijheid van godsdienst is de vrijheid om te geloven wat je wilt, al dan niet in gezelschap. Eigenlijk dus een overbodige vrijheid, want al gedekt door de vrijheid van meningsuiting en vergadering, maar dit terzijde. Het verbieden van handelingen, ook al zijn ze ingegeven door de religieuze overtuiging van de dader, is geen aantasting van de godsdienstvrijheid. Niet iedere handeling is automatisch geoorloofd, als daarvoor een religieus motief wordt aangedragen. In sommige culturen hoorde koppensnellen erbij, de Inca’s sneden het hart uit levende mensen om hun goden te behagen. Als we in Nederland hebben afgesproken dat we de lichamelijke integriteit van kinderen respecteren, behoudens medische noodzaak, dan is de logische conclusie dat je zoon of dochter laten besnijden niet mag. Sta je het toch toe, dan kan letterlijk iedere ouder zich voor al zijn handelen beroepen op welke religie hij maar wil, hoeft niet eens een bestaande te zijn, je kunt je eigen godsdienst inclusief rituelen op een achternamiddag verzinnen. Dan kunnen we meteen alle wetten bij het vuilnis zetten, en dat lijkt me geen serieuze optie. Een club die van je verlangt je kinderen te verminken, daar zou je trouwens helemaal niet bij moeten willen horen. Ik vraag me tenslotte af hoe u denkt over de ouder die bijvoorbeeld het portret van zijn favoriete voetballer op het voorhoofd van zijn pasgeboren kind laat tatoeëren, zodat het meteen bij ‘de club’ hoort.

  • Frits B

    “Uiteindelijk gaat het alleen om het horen bij de club.”
    Maar waarom via een onomkeerbare amputatie? Juist joden en moslims hebben voldoende andere mogelijkheden om hun verbondenheid met hun godsdienst te tonen, met pijpekrullen, keppels, mutsjes en kleding. Het argument van “teken van verbondenheid” roept bij mij altijd het beeld op van een groep joden die in vergadering even gezamenlijk de broek laten zakken. Doen ze absoluut niet! Mijn standpunt is dat van het Nederlandse artsengenootschap: afblijven tenzij verwijdering medisch noodzakelijk is. Met schending van de godsdienstvrijheid heeft dit niets te maken. Wie zich in Nederland aan een kruis laat nagelen, zoals op de Filipijnen, wordt onmiddellijk ingerekend.

  • Wim Heins

    Wat heb je je politiek correcte behoren bij de club der Linkse Kerk mooi ingekleed Beatrijs. Schrijf ook eens een column om uit te diepen waarom de gevestigde orde waar je tegenwoordig toe behoort zo klef in bed ligt met de islam. Want uit die emotie komt deze pennenvrucht voort is het niet? Dat je “cultuur” belangrijker vindt dan een ongeschonden lichaam is immers kul? Weet je wel dat 1 op de 5 mannen last krijgt van hun mismaking? In Amerika doen ze het vanuit een anti-seksueel syndroom, want kale eikels verminderen de lustprikkels. Joden zitten helemaal raar op de blaren. Uit zogenaamd anti-racisme hebben ze de islam-import flink in de turbostand gezet, maar nu begint hun brandmerkpraktijk te lijden onder het tegengaan van islamisering, net als hun zogenaamde godgewilde weigering om dieren zonder pijn te slachten. Twee verdervelijke ideologieën die snijden in je piemel om je tegen wil en dank bij hun club te dwingen. Wees eens wat progressiever Beatrijs, want als dooie vis zwem je met de stroom mee. Ook al is het bedoeld om te laten zien “kijk mee eens ethisch juist tegen de PVV zijn”.

  • Nancy

    Waarom is de ‘vrijheid van cultuur’ belangrijker? Ritsema geeft hiervoor geen enkel zinnig argument. Stel dat mijn cultuur mij ingeeft dat ik kinderen van 13 en 14 jaar in elkaar mag slaan: dat is nu eenmaal mijn cultuur…. En daardoor voel ik mij lid van een club van mensen die ook allemaal pubers in elkaar slaan….Een groot goed…

  • rayz

    Het besnijden van jongens heeft te maken met het verbond met God (Allah/Jaweh) en is wezenlijk onderdeel van de godsdienst en islamitische en joodse cultuur.

    Toch zal er nooit een consensus komen, religieuzen zullen gewoon niet wachten met besnijden tot 18 jaar (of 14 jaar, het jaar waarop een kind al heel wat kan beslissen)

    Het verbieden om een besnijdenis door westerse artsen te laten uitvoeren zal er alleen voor zorgen dat Moslims en Joden weer thuis gaan besnijden, net zoals ze eeuwenlang hebben gedaan. Het strafbaar stellen van ouders die hun kinderen laten besnijden zal ook niets opleveren, want dat betekent dat je een heel systeem van controleurs moet gaan opzetten. De huidige artsen en verpleegkundingen en wellicht ook de consultatiebureau medewerkers zullen zich hiervoor niet lenen.

    Maar als het strafbaar is, wat doe je dan? Een boete? Die wordt gewoon betaald. Een gevangenis straf? Dan zal je 100 duizenden ouders moeten opsluiten en dat riekt al weer naar nazi praktijken.

    Ik vraag mij af waarom atheisten zo sterk antireligieus zijn/worden. Ooit is de vrijheid van (geen) godsdient vastgelegd in de wet, en nu de niet religieuzen de meerderheid beginnen te vormen willen ze deze wet praktisch afschaffen.

    • Frits B

      Het gaat hier niet om atheistisch denken, maar om de vraag waarom een mensbeschadigend gebruik dat lang geleden misschien zin had, tot in deze tijd gehandhaafd moet blijven. Hetzelfde geldt voor rituele slacht; dient nergens meer toe en er zijn diervriendelijker alternatieven. Het is onzin om te roepen dat de vrijheid van godsdienst wordt aangetast als bepaalde rituelen verdwijnen. In protestantse kerken wordt sinds de Reformatie niet meer met wierook gezwaaid, noch ook staan er heiligenbeelden; is dat een aantasting van de geloofsvrijheid?

  • mar

    Een mens is geboren zoals hij is en wie geeft zichzelf het recht om iemand zo te verminken. Als ouders behoor je je kind te beschermen en niet te pijnigen en te verminken. Dit heeft totaal niets met geloof te maken, één of andere idioot heeft dit eens bedacht .

  • Gijsbert

    Schandalig stukje prutsjournalistiek en niet goed doordacht. Zoals al hierboven aangegeven: het gaat vaak fout met die besnijdenissen. Bij orthodoxe joden moet de rabbi nota bene het bloed uit de net besneden penis opzuigen waardoor er herpes en hepatites overgedragen kan worden (met in de USA al doden tot gevolg). Het feit dat de besnijdenis bij moslims op “gevorderde” leeftijd in het openbaar wordt uitgevoerd waarbij het kind weet wat er gaat gebeuren, heeft vaak psychische problemen op latere leeftijd tot gevolg. Besnijdenis heeft niets met religieus club gevoel te maken maar was bedoeld om de moederbinding alvast te corrumperen en aldus het mannenclub-gevoel te promoten.

  • Bob Fleumer

    Jonge kinderen besnijden, dat het uberhaupt nog ter sprake komt vind ik eigenlijk al een schandaal.
    We hebben dierenpolitie en dieren bescherming maar een onmondig kind kan onder de religieuze vlag worden verminkt, wij hebben ook nog kinderbescherming maar die doen daar blijkbaar niets aan.
    Het religieuze fanatisme waar bijna alle religies aan leiden mag NIET boven de wet staan.
    Zolang onze wetgever de wet niet handhaaft verliest zij het respect van de burger.
    Net als het ritueel slachten dat moet ook absoluut verboden worden, verworvenheden die over lange tijd gegroeid zijn zoals onze wetten mogen niet door religieuze fanatici worden genegeerd.

  • Arjan Verhoeven

    Eerder, in HP/De Tijd, iemand die zelf vertelt over zijn besnijdenis. http://www.henrysturman.com/dutch/artikelen/besnijdenis.html

    • Frits B

      Uitstekend verhaal van Sturman, vindt deze ervaringsdeskundige (op latere leeftijd).

  • Walter WInkler

    Een merkwaardig ‘lapse in judgement’ van Ritsema, die eigenlijk altijd verstandige en weloverwogen columns schrijft.

    Het is natuurlijk waar dat er, zoals haar ultieme afweging luidt, plenty ouders zijn die hun kinderen door opvoeding en (andere) rituelen veel meer kwaad doen dan door besnijden. Maar het is volkomen absurd om, omdat er in naam van die opvoeding en rituelen ook grote(re), maar moeilijk +objectief+ aantoonbare, schade wordt aangedaan waarbij vaak -of helemaal- niet door de maatschappij wordt ingegrepen, vervolgens kleine(re) schade uit diezelde naam die wèl objectief aantoonbaar is, goed te praten of maar te laten passeren.

    Net zoals ‘cultuur’ (inclusief religie) principieel gezien geen vrijbrief voor ouders kan zijn om een kind in psychosociaal opzicht maar alles te mogen aandoen wat hen belieft, geldt exact hetzelfde ook in fysiek opzicht. Dat daarbij de grens van het maatschappelijk acceptabele in het eerste, psychosociale opzicht doorgaans -en grotendeels noodgedwongen- buitengewoon ruim is (niemand heeft immers een patent of monopolie op wat een ‘goede’ opvoeding is, maar je kunt opvoeding ook niet achterwege laten ‘tot later’), betekent absoluut niet dat die grens in het tweede, fysieke opzicht DUS ook even ruim zou moeten zijn. Integendeel, bij dat laatste is wèl sprake van een gegeven natuurlijke situatie, namelijk het lichaam dat niet noodzakelijkerwijs inmenging van de ouders behoeft om volwassen te worden. Daar ligt in de fysieke sfeer dus een objectieve (of zo u wilt: exogene) grens.

    En jazeker, een maatschappij kan over die grens heenstappen, om praktische of culturele redenen. Maar NIET ‘omdat we op het psychosociale vlak ook zoveel accepteren’. Dàt argument is op zichzelf immers noch een praktische noch een culturele reden.

    Maar ALS maatschappelijk gezien die objectieve fysieke grens eenmaal terzijde wordt gesteld, geldt vervolgens dat de enige DAARNA nog rationeel consistent verdedigbare positie is dat ofwel alleen van nature herstelbare ingrepen zijn toegestaan (bv slaan tot blauwe plekken en bloedens toe mag, maar geen breuken of orgaanbeschadigingen) ofwel dat alle ingrepen behalve doden zijn toegestaan. (NB-1: dat zijn geen van beide standpunten die ik steun, maar het zijn elk wel rationele standpunten. NB-2: ik refereer hier niet aan wat de feitelijke maatschappelijke stand van zaken is of zou moeten zijn, maar aan wat rationeel verdedigbare en zinvolle standpunten zijn, dwz het soort van argumenten waarvan Ritsema er als columnist doorgaans naar streeft -en terecht- om zich op te baseren.)

    Immers, eenmaal die eerste rationeel verdedigbare objectieve grens voorbij -die onafhankelijk is van cultuur- valt vervolgens vrijwel elke fysieke ingreep op een kind te rechtvaardigen met een beroep op cultuur – precies zoals aan de psychosociale kant van de opvoeding ook het geval is. Daar prevaleert dat cultuur-argument terecht, en krijgen ouders dus in principe grote ruimte, omdat het alternatieve andere uiterste -staatsopvoeding- ongewenst is EN omdat er tussen die twee uitersten in geen natuurlijke standaardopvoeding bestaat.

    Maar aan de fysieke kant bestaat die natuurlijke standaard wèl. Wie die echter eenmaal als rationeel argument heeft verlaten cq opgegeven, heeft daarna in essentie geen enkel rationeel steunpunt meer over – alles wordt dan grijs gebied: Jan vindt dit, maar Jans vindt dat. En in dat grijze gebied heeft Ritsema geen spoor van een argument of redenering (buiten haar verwijzing naar het psychosociale vlak, die, zoals hierboven uiteengezet, volstrekt irrelevant is) waarom clitoridectomie dan niet zou mogen maar besnijdenis wel. Of omgekeerd: als besnijdenis volgens Ritseman moet kunnen, heeft ze vervolgens geen enkel rationeel houdbaar argument waarom clitoridectomie dan ineens niet zou moeten kunnen.

    Helaas & tot mijn spijt: pretty sloppy thinking indeed, Ritsema.

    Zie overigens (dwz geheel los van mijn bovenstaande notitie) ook “Het Verbondsteken”, een proefschrift over de besnijdenis (uit 2000): http://www.eburon.nl/het_verbondsteken