De jeugd wil wél een digitaal boek

Dat de meeste media maar wat doen en elkaars conclusies klakkeloos overnemen, wordt deze week wel heel duidelijk. Het onderzoeksbureau Voxburner deed een onderzoek naar de voorkeur van jongeren op het gebied van boeken en concludeerde dat 62 procent de voorkeur geeft aan een papieren boek. Waarop alle media koppen dat de meerderheid van de jongeren een papieren boek wil. Veelzeggender is dat 38 procent liever een e-book leest.

Het onderzoek is gedaan onder zo’n 1400 Britse jongeren in de leeftijd van 16 tot 24 jaar, de generatie die is opgegroeid met internet en verkleefd is aan laptop en smartphone. Maar dit zijn ook de jongeren in de leeftijd waarop je voor het eerst kennismaakt met volwassen literatuur en voor het verdere leven voorkeuren en boekliefdes opdoet. Want een schrijver of een boek ontdekken zoals op je zeventiende, dat doe je de rest van je leven niet meer. Op die leeftijd is alles nog spannend en nieuw en doen zich openbaringen voor.

Een derde van die jeugd, of eigenlijk jongvolwassenen, beleeft die ervaringen nu op een tablet of een e-reader. En dat is eigenlijk best veel, als je beseft dat het aandeel van e-books op de totale boekenmarkt veel kleiner is. In Engeland ligt dat percentage op 15 à 20 procent, in Nederland is het met nog geen 10 procent veel lager. Het zal niet heel lang meer duren voordat we in Nederland ook op Brits niveau zijn aanbeland, of misschien wel op dat van de Verenigde Staten, waar nu al meer dan 30 procent van de lezers digitaal leest.

En waarom geven die Britse jongeren de voorkeur aan een digitaal boek? Omdat voor velen van hen een papieren boek een ongewenst statussymbool is. “Op een Kindle kan niemand zien hoeveel je gelezen hebt,” was een van de conclusies. Dat is geen antwoord van echte inhoudelijke lezers. Die doen dat helemaal alleen, zonder bemoeienis van buiten, zoals vorige generaties dat stiekem onder de dekens van het bed deden met een zaklamp. Moderne leesapparaten geven gelukkig zelf licht.

De conclusie had dus moeten zijn: er komt een generatie lezers aan die een e-book heel gewoon vindt en voor een belangrijk deel maling heeft aan de status en glitter van een mooi uitgegeven boek, hoezeer uitgevers en boekhandelaren dat ook betreuren. Die nieuwe ronde biedt nieuwe kansen voor de boekindustrie. Het wordt tijd om de lethargie af te werpen en serieus werk te maken van de nieuwe lezer, zoals ze dat bijvoorbeeld deze week in Rusland zijn gaan doen. Daar kun je voor 3,50 euro per maand voortaan kiezen uit een aanbod van meer dan 200.000 digitale boeken. Mag dat straks ook in Nederland?