Het Cordon Sanitaire is een feit (en Samsom brengt PvdA in bizarre situatie)

De laatste dagen staat politiek Den Haag in het teken van één vraag: moet er een cordon sanitaire rondom de PVV aangelegd worden? D66 zegt ‘nee’, de PvdA zegt ‘ ja’, maar de VVD heeft vorige week de politieke schutkring al rondgemaakt.

Of er een cordon sanitaire om de PVV gelegd moet worden is in feite een volstrekt achterhaalde vraag. Hoewel de partijen geen convenant hebben gesloten zoals dat in België in de jaren ’90 gebeurde, heeft iedereen afzonderlijk besloten om Wilders en zijn kliek niet langer toe te laten tot enige vorm van bestuur. De enige vraag die openstaat is hoe ver de politieke hygiëne gaat.

Samsom pakt zichzelf
PvdA-leider Samsom kiest voor de meest extreme variant, waarin het democratische huis zo neurotisch schoongehouden wordt dat de inwoners iedere weerstand verliezen. Categorisch weigeren om nog langer voor moties van de PVV te stemmen is ideologisch onzinnig, praktisch onhaalbaar en strategisch onverstandig. Het feit dat de PVV er abjecte standpunten op nahoudt die niet mogen leiden tot wetgeving of uitvoerende macht, betekent niet dat de PVV per definitie nooit een verstandig voorstel in zal dienen. Het gevolg van de opstelling-Samsom is dat de PvdA, vroeg of laat, genoopt wordt tegen voorstellen te stemmen waar zij voor is. Wie dat de kiezer uit kan leggen verdient een prijs. Bovendien stelt het de PVV in staat om met recht te claimen dat er een hetze aan de gang is, waarbij het niet gaat om de standpunten, maar om de man (of de partij).

Het niet doorgaan van het debat over Wilders tekent meteen de bizarre situatie waarin de PvdA in is beland. Samsom wilde het debat over Wilders niet voeren zonder Wilders. Dat is best wonderlijk als je eerst aankondigt hoe dan ook niet meer naar de PVV te willen luisteren.

Pechtold verkoopt onzin
Alexander Pechtold (D66) zegt tegen een cordon te zijn. In een ingezonden brief in de Volkskrant schreef hij: “Het feit dat Wilders opnieuw een morele grens overschrijdt, betekent niet dat wij een democratische grens over moeten.” Dat is om meerdere redenen een onzinnige uitspraak. Ten eerste omdat er dus al sprake is van een de facto cordon sanitaire, dat de PVV de uitvoerende macht ontzegt. Dat is niet antidemocratisch, dat is een kwestie van ideologie.

Ten tweede: hoewel de positie van de PvdA onverstandig is, is het op geen enkele manier ondemocratisch, in ieder geval niet minder democratisch dan het bestaande cordon. Democratie is een kwestie van optellen en als de PvdA geen steentjes op de PVV-abacus wil schuiven, is dat een democratisch recht. Ondemocratisch is het verbieden van een partij door de overige partijen, om maar eens iets te noemen.

Niet ontkennen
Of men de woorden nu in de mond wil nemen of niet: er ligt een cordon sanitaire om de PVV na de morele knieval van de VVD. Men kan discussiëren over het karakter ervan, maar laten we het niet ontkennen.