Wegsturen Van Rijn mag, maar is niet in de geest van de wedstrijd

De messen zijn geslepen. Vandaag wordt het twee weken uitgestelde debat gevoerd waarin duidelijk wordt of staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid, PvdA) mag aanblijven of niet – ondanks het debacle met de uitbetaling van pgb’s.

De Volkskrant zet vandaag meerdere argumenten voor en tegen het vertrek van de sta’s. Terecht concludeert de krant dat er bewindslieden voor minder zijn vertrokken, zoals Weekers op Financiën. Ook de aanmatigende manier waarop Van Rijn de problemen leek te bagatelliseren in de Tweede Kamer wekken terecht wrevel. We zijn inmiddels vijf maanden na invoering en de problemen zijn nog niet opgelost.

Je kunt Van Rijn volgens de regels dus de rode kaart geven, maar om in voetbaltermen te blijven: het is niet in de geest van de wedstrijd.

Overtuigende argumenten voor het aanhouden van de staatssecretaris zijn er namelijk in overvloed. Van Rijn wordt geroemd om wat hij heeft weten te realiseren in de zorg. Moeilijke, grote hervormingen die veel verder gaan dan die bij de pgb-uitbetalingen, zoals de Wet maatschappelijke ondersteuning en de Zorgverzekeringswet. Van Rijn loodste die niet alleen door de Kamer via een minimale meerderheid, maar wist vaak bredere steun te behalen – ook in de zorgsector zelf. De zorg is het grootste zorgenkind van de overheidsfinanciën en Van Rijn is degene die – als de wetgeving uitwerkt zoals bedacht – de credits krijgt als de grote hervormer van de laatste decennia. In de meeste gevallen loopt de implementatie soepeler dan verwacht, bovendien is het maar zeer de vraag of bij een personele wisseling de pgb-problemen plots zijn opgelost.

Gele kaart
De kans is aanwezig dat Van Rijn vandaag een tweede motie van wantrouwen krijgt gepresenteerd. Het debat dat vandaag wordt gevoerd werd uitgesteld omdat D66 eerder liet doorschemeren zo’n eventuele motie te zullen steunen. Ondanks dat dit niet zou betekenen dat Van Rijn moet opstappen zou hij er destijds wel zijn politieke lot aan hebben willen verbinden, het belang van brede steun voor zijn plannen weegt voor hem zwaar. Inmiddels lijkt hij daar op teruggekomen, en is de algemene verwachting dan ook dat hij – motie of geen motie – het zal overleven. Als Van Rijn ruiterlijk de fouten toegeeft, blijft het waarschijnlijk bij een gele kaart.