De Commissie Stiekem en de strijd tegen De Lange Arm

Met regelmaat zijn er politieke uitdrukkingen die het binnenhofjargon domineren. Zo was een periode het ‘over je eigen schaduw stappen’ populair en is de laatste tijd ‘de lange arm van…’ in zwang. Het gaat dan meestal om Turkije, Ankara of nog preciezer: president Erdogan.

De lange arm zou mogelijk tot in de Commissie Stiekem – waar informatie van veiligheidsdiensten wordt gedeeld – kunnen gaan reiken, is de angst die over het Binnenhof waant. De angst is niet een haateruptie van de PVV, maar van de VVD – de (nu nog) grootste partij van Nederland. Na de komende Kamerverkiezingen kan DENK, de politieke partij van ex-PvdA-leden Tunahan Kuzu en Selcuk Öztürk, namelijk wel eens officieel de Kamer binnentreden. De fractievoorzitter maakt dan deel uit van Stiekem en dat is eng want DENK is De Lange Arm van Ankara.

De bewijsvoering hiervoor is dat het duo, nadat het in 2014 uit de PvdA-fractie stapte, werd gefeliciteerd door de adviseur religieuze zaken van de Turkse ambassade. Volgens De Telegraaf heeft DENK bij verschillende kranten gesprekken met de hoofdredactie geëist of wordt een ‘evaluatie’ verlangd, als er kritisch over het duo is bericht, wat zou wijzen op mediabeleid dat ‘rechtstreeks uit Ankara is geïmporteerd’. De jongerenbeweging van DENK zou via sociale media de aanval op kritische verslaggevers hebben geopend. En vooral: de twee hebben als enige in de Kamer de arrestatie van Ebru Umar in Turkije niet veroordeeld en laten op meer punten een pro-Turks geluid horen. Ligt hun loyaliteit kortom in Ankara of Den Haag?

VVD-Kamerlid Ockje Tellegen wil nu, naar aanleiding van het standpunt van DENK in de kwestie Umar, dat leden van de commissie Stiekem in het vervolg vooraf worden gescreend door de inlichtingendiensten. Het uitgangspunt dat je onschuldig bent tot het tegendeel is bewezen wordt door de rasliberaal dus met een lange arm van tafel geveegd: “Als een fractievoorzitter hier niet gescreend voor wil worden, heeft die kennelijk iets te verbergen,” aldus Tellegen.

De vraag is wat zo’n screening oplevert. Dat de twee spionnen van de Turkse veiligheidsdienst blijken te zijn is net zo waarschijnlijk als dat Oranje komende zomer het EK wint. Het feit dat DENK nauwe banden met de AK-partij onderhoudt – als dat zo zou zijn – is onvoldoende reden om ze te weigeren in de commissie Stiekem. De PvdA heeft ook warme banden met collega-sociaaldemocratische partijen, de PVV vormt een Europese fractie met Le Pen en de SP ontving in de jaren ‘70 geld uit China.

Als een doorlichting geen serieuze dingen aan het licht brengt is het enige wat overblijft ‘vertrouwen’. De klassieke paradox van de democratie is dat zij op een democratische manier kan worden ondermijnd en zelfs afgeschaft. Een partij die een kopvoddentaks wil invoeren kan de grootste worden, een partij die vrouwen discrimineert kan invloed hebben op de belangrijkste politieke hervormingen van de afgelopen decennia en dieren kunnen een Lange Poot in de Tweede Kamer hebben.

Zoals CU-voorman Segers stelt hebben alle Kamerleden hun geloofsbrieven overhandigd en beloven fractievoorzitters bij toetreding tot de Commissie Stiekem te zwijgen als het graf. Dat bleek voor de huidige groep fractievoorzitters al een onmogelijke opgave. Dat onze democratie ook een Lange Arm overleeft, daarop zullen we moeten vertrouwen.