Neelie binnenstebuiten

Onderzoeksjournalisten Stan de Jong en Koen Voskuil schreven een Neelie Kroes-biografie barstensvol grote en kleine onthullingen. Oók over prins Bernhard, Ruud Lubbers en Ed Nijpels.

Het gegeven dat ‘zo’n boek nog niet bestaat’ is niet per se een valide reden om een biografie te gaan schrijven – dat wisten ook Stan de Jong en Koen Voskuil anderhalf jaar geleden. Ware het niet dat de omissie in dit specifieke geval een biografie betrof van – sommige ondertitels dringen zich als vanzelf op – een ‘Rotterdams meisje dat de machtigste vrouw van Europa werd’. Neelie Kroes dus. In juli vierde ze haar alweer zeventigste verjaardag en nu, een regenachtige zomer later, wordt ze eindelijk een internationaal A-merk mét een levensbeschrijving in boekvorm.
Want de onderzoeksjournalisten De Jong (ex-Nieuwe Revu, nu freelance) en Voskuil (ex-Nieuwe Revu, nu Algemeen Dagblad) zijn ‘klaar’ met Kroes, alias Nikkelen Neelie (vanwege haar onbuigzaamheid), alias Steely Neelie (idem, maar dan over de grenzen), alias Kroes Control (vanwege – inderdaad – haar controlezucht). En het resultaat van hun werk mag er wezen, hoewel het zeer de vraag is of Neerlands bekendste politica en powerfeministe tot een soortgelijk oordeel zal komen.
Meewerken aan de totstandkoming van het boek wilde Kroes in elk geval niet, en die weigering bleef onbeargumenteerd. De Jong en Voskuil kregen daarna ook nul op hun rekest van Kroes’ jongere broer en zus, maar slaagden er gelukkig wel in om openhartige gesprekken te voeren met studievrienden, zakenrelaties, topambtenaren en veel van haar politieke tijdgenoten: Ruud Lubbers, Hans Wiegel, Joris Voorhoeve, Elco Brinkman, Ed Nijpels en Rudolf de Korte, to name but a few. En: met Bram Peper, tussen 1991 en 2003 Kroes’ tweede echtgenote.
Zoals dat hoort in een biografie, beginnen De Jong en Voskuil bij het begin. In het geval van het ‘oorlogskind’ Kroes (1941) is dat een Rotterdams ondernemersgezin met een dominante vader, eigenaar van een zwaar-transportbedrijf, en een nogal ondergeschikte moeder. Deze thuissituatie, zo is al vaak beweerd, zou voor Kroes een belangrijke drijfveer vormen om haar eigen leven anders in te richten. Een geloofwaardige these, vinden ook De Jong en Voskuil. Maar het vaak door Kroes verkondigde verhaal dat het voor haar als vrouw destijds onmogelijk was om het bedrijf van haar vader over te nemen? Een mythe, zo oordelen haar biografen.
Voskuil: “Vader Kroes was blind ambitieus: voor zichzelf, maar zéker ook voor zijn oudste dochter. Hij had het fantastisch gevonden als Neelie het familiebedrijf was gaan leiden. Ze was er ook veel meer voor geknipt dan haar jongere broer, die de onderneming uiteindelijk heeft overgenomen.”

Lees het hele artikel in de HP/De Tijd van deze week.

Meer leuke content? Like ons op Facebook

roelof bouwman